TT kun la tipa blua ombro, granda kiel duona ŝranko, retireme rigardas de sur la muro inter pelmelo de aliaj literoj en ĉiuj formoj, materialoj, dezajnoj kaj grandoj, kiuj staras, pendas aŭ stapliĝas en hela, afabla salono. Mi forturnas la okulojn, senatente lasas ilin vagabondi super la litero-kaoso. TT pacience atendas. Ni rerigardas nin. "Nu?" Mia nazo unue rekonas ilin. Ie en la profundo de la memoro ekodoras tiu unika miksaĵo inter varma polvo kaj ŝmir-oleo de miniatura fervojo. Tuj poste mi vidas kristnaskan ĉambron kun rondkuranta lokomotiveto sur la tablo, fine mi aŭdas la voĉon de mia patrino. "Jes", okulumas la liter-duo. "Berliner TT Bahnen" iam staris super la enirejo al delonge bankrota firmao en kaduka industri-konstruaĵo kun rompita fasado, ie en socialisma orienta Berlino. Miniaturajn fervojojn en skalo 1:120 ĝi produktis. La centra var-marko saviĝis en ĉi deponejo.
HAUP estas viktimo de la germana reunuiĝo. La antaŭmilitan Silezian Stacion GDR alinomiĝis al ĉefstacio, HAUPTBAHNHOF. Post 1998 ĝi plian fojon estis nove nomita, ĉi-foje je orienta stacio, OSTBAHNHOF. Por ŝpari monon oni nur interŝanĝis HAUP al OS kaj lasis la reston. Ĉiu metala litero grandas du metrojn kaj pezas 30 kilogramojn.
"Ba", mem-fieras la granda M kiu montris la vojon al la iama MARKTHALLE apud Aleksandra Placo, "mi sola pezas 150 kilogramojn". La foir-halo same malaperis sub la batoj de la detru-bagro kiel la grandbazaro HERTIE. Furiozaj eksdungitoj kaj ek-senlaboruloj dronigis la literojn en la rivero Spree. De tie la volontuloj de la "Muzeo de Literoj" savis ilin al la deponejo.
Ĉirkaŭ 500 literoj tiel rakontas historion de fiero kaj pereo, de ĉiama ŝanĝiĝo, de populara kulturo kaj nepriatendita ĉiutagaĵo. Ĝis la 1970-aj jaroj vendejaj ŝildoj kutime indikis la aĉetablajn varojn, ekzemple "ornamaj fiŝoj" aŭ "ŝuoj". Poste oni pli kaj pli elstarigis la nomon de la posedantoj de la lokaj vendejoj. Nuntempe plej ofte estas la ĉiam samaj internaciaj entrepreno-nomoj, kiujn oni same trovas ĉie, ĉu en Seŭlo, Londono aŭ Berlino - Coca Cola- kaj Mc-mondo.
La maniero dezajni kaj produkti literojn same ŝanĝiĝis. Iam ili estis tre individuaj, speciale kaj metie faritaj por ŝajna eterno el persistemaj materialoj. La alstrataj "vizit-kartoj" de entreprenoj kaj infrastrukturaĵoj estis kostaj. Amasa produktado per plastiko kaj akrilo kaŭzis prezo-falon, sed ankaŭ unuecigon kaj malpli da tipografiaj variaĵoj.
"Arkeologio de metropola moderno", mi pensas forlasante la muzeon, "strange, kiel forte nia vivo estas ligita al enskriboj, kiujn ni kutime apenaŭ konscie rimarkas". Ree malsupre sur la granda placo mi atente rigardas la varb-ŝildojn. "BURGER KING" malafable bojas la vid-al-vida domo.
-----
Buchstabenmuseum
Karl-Liebknecht-Str. 13
10178 Berlin-Mitte
Berlin Carré, 1. OG
U+S Alexanderplatz
www.siegfrieds-musikkabinett.de/frame.htm
La mondo kiel filozofia ideo estas sufiĉe enuiga, sed aĵoj en la muzeoj estas mirakloj de nekredeble riĉa kaj perpleksiga mondo, ili estas pruvaĵojoj pri la granda fantazio de la homaro, ankaŭ pri tiu de la naturo, de la historio...la mondo estas damne bela kaj interesa, riĉa je nekredeble multaj aĵoj kaj je diversaj aferoj.
La litera muzeo memorigas min pri la "Litera lando", tiu efektive iam ekzistis en Latin-Ameriko. Ĝi ne estis tre libera lando, sed la malo. Ĝi nun jam ne plu ekzistas. Mi legis tion antaŭ kelkaj jaroj en iu artikolo el "Frankfurter Allgemeine" aŭ el "Süddeutsche Zeitung". Strange estis, ke ankaŭ tie la literoj ludis esencan rolon. Ĉiuj kabanoj, la mapoj ktp... estis kovritaj de multaj literoj. Sed ĝi estas nun fakte jam fabelo pri o stranga, kiu iam estis efektive reala, tiel kiel ektzemple la dento de praa baleno. .
Mia unua muzeo estis la kastela muzeo de Altenburg, kie mi kiel infano ofte estis memnomita vizitantogvidanto, per tio ke mi akompanis kiel fidela hundo certan kunlaborintonon de la muzeo, ĝs mi ekhavis iam la rajton tion kaj tion klarigi al la vizitantoj, ekz, kial la rusa princino Aleksandra sur certa pentraĵo rigardas la vizitantojn el ĉiuj anguloj rekte vizagen:)
de.wikipedia.org/w/index.php?title=Datei:AlexandraIosifovna.jpg&filetimestamp=20060728063732
cms.residenzschloss-altenburg.de
Sign-in to write a comment.