Germana originalo:
„Tatsächlich konnte ich ja sagen, er war zwar unglücklich in seinem Unglück, aber er wäre noch unglücklicher gewesen, hätte er über Nacht sein Unglück verloren, wäre es ihm von einem Augenblick auf den anderen weggenommen worden, was wiederum ein Beweis dafür wäre, daß er im Grunde gar nicht unglücklich gewesen ist, sondern glücklich und sei es durch und mit seinem Unglück, dachte ich. Viele sind ja, weil sie tief im Unglück stecken, im Grunde glücklich, dachte ich und ich sagte mir, daß Wertheimer wahrscheinlich tatsächlich glücklich gewesen ist, weil er sich seines Unglücks fortwährend bewußt gewesen ist, sich an seinem Unglück erfreuen konnte.“
Provo de Esperanta traduko:
"Fakte mi ja povus diri, ke li ja estis malfeliĉa en sia malfeliĉo, sed li estus ankoraŭ pli malfeliĉa, se li subite estus perdinta sian malfeliĉon, se ĝi estus prenita de li de unu momento al alia, kio siavice estus pruvo, ke li verdire ne estis malfeliĉa, sed feliĉa, kaj estu tiel pro kaj per sia malfeliĉo, mi pensis. Multaj ja estas, ĉar ili enprofundiĝis en malfeliĉon, verdire feliĉa, mi pensis kaj mi diris al mi, ke Wertheimer probable verdire estis feliĉa, ĉar li daŭre konsciiĝis pri sia malfeliĉo, povis ĝojigi sin pro sia malfeliĉo."
Fakte mi ja povis diri, ke li, estas vere, malfeliĉis pro sia malfeliĉo. Sed li estus estinta eĉ pli malfeliĉa, se li estus perdinta transnokte sian malfeliĉon per tio, ke oni forprenis ĝin de li de momento al momento, kio siavice estus pruvo por tio, ke li envere tute ne estis malfeliĉa, sed feliĉa, kaj eĉ se estus pro kaj pri sia malfeliĉo, mi pensis, kaj mi diris al mi, ke Wertheimer verŝajne efektive estis feliĉa, ĉar li seninterompe konsciis pri sia malfeliĉo kaj kapablis ĝoji pri sia malfeliĉo.
'pensis mi', ne estas tiel nekutima, ĝi simple estas emfazo de 'mi',tro malofte uzata laŭ mia opinio. Mi havas la impreson, ke vi iom tro sekvas al la germana vortordo, do vi penas redoni la germanan strukturon, sed kiel vi mem diras, necesas solviĝi de la germana logiko, la germana stilo de Bernhard ne estas tiel bona kiel tiu de Kafka, do, oni devas plibonigi tion, kio plibonigendas por bona stilo, kaj tio kondukas al problemoj, kiagrade mi rajtas fari tion, ktp... ? Mi tre spertas pri tio, ĉar mi jam tradukis tri romanojn, certe centon de poemoj, kaj unu rakontaron gemanen, kaj ĉe Traven mi ofte devas "plibonigi" la gramatikan strukturon, sed samtempe ne rajtas ŝanĝi ion je la enhavo de la frazoj, mi devas eĉ provi konservi la strukturon de teksto, tiel bone kiel eblas, sed ne redonante la germanan vortordon, sed la E-an, ktp...do, mi devas serĉi ĉiam redoni iun enhavon per bona E-stilo kiu laŭas al la originalo, tio estas fakte tasko, kiu neniam perfekte solveblas, ni nur povas provi redoni tiel bone kiel eblas en bona E-stilo.
Tamen, por miskompreno estu ekskludita estu dirita plu, ke ofte oni devas traduki eĉ la erarojn de aŭtoro, se tiu konscie erare verkas, se li redonas ekzp. arolon ktp, jen mi devas peni redoni tion iel, kio ofte estas vera balancagado de ŝnurartisto. Sed ĝuste tial mi tiom volonte tradukas, ĉar tio estas proceso, kiu neniam finiĝas por lenemulo, neniam tio fariĝas enuiga afero, por tio la tradukado estas tro multflanka kaj tro komplika.
Via Cez!
Bernardo has replied to Hans-Georg Kaiser club„Man laß ein Wörterbuch nur den Verdammten schreiben;
dies Angst wird wohl der Kern von allen Martern bleiben!“
Sprachmeister Philipp v. Zesen, 17. Jh.
„... und schaffen wir das Gegenglück“
Gottfried Benn (1886-1956)
Se tiuj estus defio por vi ...
Kaj pri viaj ĉiam pluaj bonigoj: Eble vi konas la sentencon de Theodor Fontane:
Dreiviertel
meiner ganzen literarischen Tätigkeit
ist überhaupt
Korrigieren und Feilen gewesen.
[Theodor Fontane,
Apotheker und Schriftsteller,
* Neuruppin 1819,
† Berlin 1898]
Ĉi tim', ĝi restos kern' de ĉia martirfaro!
Lingvomajstro Filipo de Cezen, 17-a jc.
"... kaj ni kreu la feliĉon kontraŭan"
Benn
Tri kvaronoj
de mia ampleksa literatura agado
estis entute nur
korektado kaj polurado.
T. Fontane
Interese, iam mi jam legis tion, tiun Fontane mi tre ŝatas, pro Effi Briest kaj pro kelkaj spritaj poemoj. Ekz. la neforgeseblan Ribbeck auf Ribbeck im Havelland:)! Sed Fontane ankaŭ estis bonega ĵurnalisto. Agrabla viro kaj prudenta pruso.
Theodor Fontane
Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland
Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland,
Ein Birnbaum in seinem Garten stand,
Und kam die goldene Herbsteszeit,
Und die Birnen leuchteten weit und breit,
Da stopfte, wenn’s Mittag vom Thurme scholl,
Der von Ribbeck sich beide Taschen voll,
Und kam in Pantinen ein Junge daher,
So rief er: „Junge, wist’ ne Beer?“[1]
Und kam ein Mädel, so rief er: „Lütt Dirn,
Kumm man röwer, ick hebb’ ne Birn.“[2]
So ging es viele Jahre, bis lobesam
Der von Ribbeck auf Ribbeck zu sterben kam.
Er fühlte sein Ende. ’s war Herbsteszeit,
Wieder lachten die Birnen weit und breit,
Da sagte von Ribbeck: „Ich scheide nun ab.
Legt mir eine Birne mit in’s Grab.“
Und drei Tage drauf, aus dem Doppeldachhaus[3],
Trugen von Ribbeck sie hinaus,
Alle Bauern und Büdner[4], mit Feiergesicht
Sangen „Jesus meine Zuversicht“
Und die Kinder klagten, das Herze schwer,
„He is dod nu. Wer giwt uns nu ’ne Beer?“[5]
So klagten die Kinder. Das war nicht recht,
Ach, sie kannten den alten Ribbeck schlecht,
Der neue freilich, der knausert und spart,
Hält Park und Birnbaum strenge verwahrt,
Aber der alte, vorahnend schon
Und voll Mißtraun gegen den eigenen Sohn,
Der wußte genau, was damals er that,
Als um eine Birn’ in’s Grab er bat,
Und im dritten Jahr, aus dem stillen Haus
Ein Birnbaumsprößling sproßt heraus.
Und die Jahre gehen wohl auf und ab,
Längst wölbt sich ein Birnbaum über dem Grab,
Und in der goldenen Herbsteszeit
leuchtet’s wieder weit und breit.
Und kommt ein Jung’ über’n Kirchhof her,
So flüstert’s im Baume: „wiste ne Beer?“
Und kommt ein Mädel, so flüstert’s: „Lütt Dirn,
Kumm man röwer, ick gew’ Di ’ne Birn.“
So spendet Segen noch immer die Hand
Des von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland.
Anmerkungen (Wikisource)
1. ↑ Junge, möchtest du eine Birne? (niederdeutsch, märkisches Platt)
2. ↑ Kleines Mädchen, komme mal herüber, ich habe eine Birne.
3. ↑ Doppeldachhaus: Haus mit Krüppelwalmdach. Dieses Haus von 1822 wurde abgerissen und 1893 durch ein schlossartiges Gebäude ersetzt [1].
4. ↑ Büdner sind Häusler, also Bewohner kleiner Häuser (Buden) ohne eignes Ackerland.
5. ↑ Er ist nun tot. Wer gibt uns jetzt eine Birne?
Sign-in to write a comment.