Estas konate, ke beboj en plimulto ellernas la unuan lingvon de siaj patrinoj. Nu, tiu unua lingvo estas la patrinlingvo de bebo! Nur en ege raraj kazoj okazas tio, ke beboj ellernas la unuan lingvon disde vartistinoj, patroj, diversaj parencoj, ktp.
En la plimulto de kazoj, patroj okupiĝas pri beboj nur post la unuaj jaroj. Sed post la ellerno de la patrina lingvo, infanoj havas eblon ellerni akaŭ aliajn lingvojn, ne nur tiun de patro.
Ni imagu familion de enmigrintoj, kiuj parolas dulingve: la patrino parolas ekz. turke, dume la patro parolas ekz. greke. Tiu familio nun loĝas en Germanio, kaj la bebo estas vartata en infanvartejo.Tie la vartistinoj parolas germane. Post la periodo de infanvarteco ankaŭ la patro komencas okupiĝi pri sia bebo. Kiam tiu bebo atingos sian sesan jaron, ŝli parolos turke, germane kaj greke (en ĉi-tiu vicordo!). Nu, kiu estas la gepatra lingvo de tiu infano?
Jen kial, la plej certa difino por "gepatra lingvo" estas: patrinlingvo. Tio ne etas hazardo, ke en la plimulto de etnaj lingvoj, oni uzas la formon "patrinlingvo". Zamenhof estis influata fare de la tiama fama rusa virŝovinismo, kaj tio senteblas en lia tuta verkaĵo.
Sen havi intencon rejuĝi vian aŭ aliesan privatan lingvomedion, mi opinias tiel, ke beboj laŭ statistikoj preskaŭ ĉiam ellernas la unuan lingvon disde siaj patrinoj. Kaj patrinoj preskaŭ ĉiam parolas kun siaj beboj per la plej bone (facile!) regata lingvo. Sekve, patrina lingvo estas preskaŭ ĉiam tiu lingvo, per kiu patrino komunikis dekomence kun sia bebo.
Mi akceptas tion, ke en via kazo tute ne tiel okazis. Sed en la plimulto de kazoj tamen jes. Kaj ĝeneralaj nocioj neniam devas rilati al esceptoj.
Familia(j) lingvo(j) povas esti unu, du aŭ eĉ tri. Patro kaj patrino povas paroli al infano(j) paralele per diversaj lingvoj. Pluse, avo, avino povas paroli kun infanoj same paralele eĉ per iu tria lingvo.
Fine, familia(j) lingvo(j) povas esti samtempe pluraj, sed patrina lingvo preskaŭ ĉiam nur unu.
La nocion de "gepatra lingvo" mi ne povas logike klasifiki. Mi klarigos tion, kial ne: se patro kaj patrino parolas la saman lingvon (plej ofte!), tiukaze preskau ĉiam ĉe infano temas pri patrina lingvo (eble: familia lingvo). Se patro kaj patrino parolas diversajn lingvojn, tiukaze temas pri gepatraJ lingvoJ (sed neniel gepatra lingvo), tamen pli reale: familiaj lingvoj.
Se patro kaj patrino parolis ene de familio per diversaj lingvoj, kaj poste (kiel tre ofte) patro forlasis sian familion, la infanoj jam ne plu parolos tiun lingvon, kaj post kelkaj jaroj ili parolos nur la patrinan lingvon (ĉu duongepatran lingvon?).
Jen kial la nocio de familia(j) lingvo(j) estas pli firma.
Amike
laszlo
Foje okazas ĉefe medie de la dua generacio de enmigrintoj, ke patrinoj parolas al bebo jam per la "ŝtata" lingvo, kaj la patrino aŭ/kaj geavoj nur pli poste instruas al idoj la heredan lingvon. Ĉi-kaze la patrina lingvo ne identas al hereda lingvo.
Sign-in to write a comment.