porter’ - double bière | porter | Porter | портеръ | porter {KUIR}. — [AK] porter (bière) | porter, beer. |
portik-o [OA 2] |
portret’ - portrait | portrait | Portrait | портретъ | portret. — portreto - portrait | portrait | Portrait | портретъ | portret [FE 11]. — La pli juna filino, kiu estis la plena portreto de sia patro laŭ sia boneco kaj honesteco, estis krom tio unu el la plej belaj knabinoj, kiujn oni povis trovi [FE 11.3]. |
poŝ’ - poche | pocket | Tasche | карманъ | kieszeń. — poŝo - poche | pocket | Tasche | карманъ | kieszeń [FE 34]. ― En la poŝo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas paperujon [FE 40.18]. ● poŝa — La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon [FE 34.1]. |
posed’ - posséder | possess | besitzen, mächtig sein | владѣть | posiadać. — [AK] besitzen. |
post - après | after, behind | nach, hinter | послѣ, за | po, za, poza, potem. — post - après | after, behind | nach, hinter | послѣ, за | po, za, potem [FE 14]. — [AK] après, derrière — Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan, ... [A 8.2]. ... post matura prijuĝado ... [A 9.4]. — Miaj fratoj havis hodiaŭ gastojn; post la vespermanĝo niaj fratoj eliris kun la gastoj el sia domo kaj akompanis ilin ĝis ilia domo [FE 18.15]. Anstataŭ „la” oni povas ankaŭ diri „l’” (sed nur post prepozicio, kiu finiĝas per vokalo) [FE 27.4]. Se ni iam post prepozicio uzas la akuzativon, la akuzativo tie dependas ne de la prepozicio, sed de aliaj kaŭzoj [FE 28.2]. El la dirita regulo sekvas, ke se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon ... [FE 29.8]. „Da” post ia vorto montras, ke tiu ĉi vorto havas signifon de mezuro [FE 32.14]. Tuj post la hejto la forno estis varmega, post unu horo ĝi estis jam nur varma, post du horoj ĝi estis nur iom varmeta, kaj post tri horoj ĝi estis jam tute malvarma [FE 38.3]. Li fianĉiĝis kun fraŭlino Berto; post tri monatoj estos la edziĝo; la edziĝa soleno estos en la nova preĝejo, kaj la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj [FE 39.3]. Post infekta malsano oni ofte bruligas la vestojn de la malsanulo [FE 39.5]. ● poste — Nur iam poste, kiam la plej granda parto de la novaj vortoj estos jam tute matura, ia aŭtoritata institucio enkondukos ilin en la vortaron oficialan, kiel «Aldonon al la Fundamento» [A 7.2]. — ... trie mi petas vin ankaŭ poste prunti al mi, kiam mi bezonos monon [FE 14.6]. Li paliĝis de timo kaj poste li ruĝiĝis de honto [FE 39.2]. ● postmorgaŭ — Hieraŭ estis vendredo, kaj postmorgaŭ estos lundo [FE 20.5]. |
poŝt’ - poste (la) | post | Post | почта | poczta. — [AK] {en} post (the system). ● sign’o de poŝt’o - timbre-poste | postage-stamp | Briefmarke | марка | marka. |
posten’ - poste | post | Posten | постъ, мѣсто | stanowisko. — [AK] poste (subst. masc.) | post (milit.) | stanowisko, posterunek. |
postul’ - exiger, requérir | require, claim | fordern | требовать | żądać. — postuli - exiger, requérir | require, claim | fordern | требовать | żądać [FE 27]. — [AK] exiger, réclamer. ― ... oni prenas ordinare la purajn radikojn, sed, se la bonsoneco aŭ la klareco postulas, oni povas ankaŭ preni la tutan vorton, t. e. la radikon kune kun ĝia gramatika finiĝo [FE 27.5]. Ĉiuj prepozicioj per si mem postulas ĉiam nur la nominativon [FE 28.1]. ... tiel same ni ankaŭ diras: „la birdo flugis en la ĝardenon, sur la tablon“, kaj la vortoj „ĝardenon”, „tablon” staras tie ĉi en akuzativo ne ĉar la prepozicioj „en” kaj „sur” tion ĉi postulas, sed nur ĉar ni volis esprimi direkton, ... [FE 28.3]. ... se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t. e. ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon [FE 29.8]. |
pot’ - pot | pot | Topf | горшокъ | garnek. — poto - pot | pot | Topf | горшокъ | garnek [FE 25]. ― Sur la kameno inter du potoj staras fera kaldrono; ... [FE 25.14]. |
potas’ - potasse | potash | Pottasche | поташъ | potaż. |
potenc’ - puissance | might, power | Macht | могущество | władza, siła, potęga. |
pov’ - pouvoir | be able, can | können | мочь | módz. — povi - pouvoir | be able, can | können | мочь | módz [FE 11]. — Por ke lingvo internacia povu bone kaj regule progresadi … [A 1.1]. Por ke ia regno estu forta kaj glora kaj povu sane disvolviĝadi, … [A 3.1]. … estas nur verkoj privataj, kiujn la esperantistoj - … - povas rigardadi kiel modela, sed ne kiel deviga [A 3.6]. … ŝanĝo, kiu povus kaŭzi disputojn kaj kiu en verko fundamenta ne povas esti tolerata [A 4.3]. … por ke li povu ĉiam bone distingi la vortojn kaj regulojn oficialajn, …, de la vortoj kaj reguloj rekomendataj private, … [A 5.4]. Tio ĉi povus naski la penson, ke nia lingvo restos ĉiam rigida kaj neniam disvolviĝos... [A 6.2]. Riĉigadi la lingvon per novaj vortoj oni povas jam nun … [A 7.1]. … ĉar nur pri tiaj vortoj ni povas esti certaj, ke nia adresato ilin nepre trovos en sia vortaro [A 7.1]. … aŭtoritata centra institucio … povos proponi formon novan, kiun ĝi rekomendos uzadi paralele kun la formo malnova [A 8.1]. … fari tion ĉi (…) povas ne apartaj personoj, sed nur ia centra institucio, … [A 9.4]. — … ĉiu, kiu ŝin vidis, povis pensi, ke li vidas la patrinon; ili ambaŭ estis tiel malagrablaj kaj tiel fieraj, ke oni ne povis vivi kun ili [FE 11.2]. La pli juna filino, …, estis krom tio unu el la plej belaj knabinoj, kiujn oni povis trovi [FE 11.3]. Du homoj povas pli multe fari ol unu [FE 12.1]. … ĉiam subtenante la kruĉon, por ke la virino povu trinki pli oportune [FE 15.3]. La falinta homo ne povis sin levi [FE 22.6]. … tia kapablo havas pli grandan indon, ol ĉio, kion oni povus doni dote al alia fraŭlino, … [FE 23.3]. Sed pri ŝia fratino ni povas diri, ke ŝi fariĝis tiel malaminda, ke ŝia propra patrino ŝin forpelis de si; … [FE 23.4]. La personoj, kiuj ne komprenas la uzadon de la artikolo (…), povas en la unua tempo tute ne uzi la artikolon, … [FE 27.3]. Anstataŭ „la” oni povas ankaŭ diri „l’” (…) [FE 27.4]. … se la bonsoneco aŭ la klareco postulas, oni povas ankaŭ preni la tutan vorton, t. e. la radikon kune kun ĝia gramatika finiĝo [FE 27.5]. Mi neniel povas kompreni, kion vi parolas [FE 28.10]. Se ni bezonas uzi prepozicion kaj la senco ne montras al ni, kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion „je” [FE 29.1]. Anstataŭ la vorto „je” ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio [FE 29.3]. … se ni pri ia verbo ne scias, ĉu ĝi postulas post si la akuzativon (t. e. ĉu ĝi estas aktiva) aŭ ne, ni povas ĉiam uzi la akuzativon [FE 29.8]. Ekzemple, ni povas diri “obei al la patro” kaj “obei la patron” (anstataŭ “obei je la patro”) [FE 29.9]. … ni povas diri “pardoni al la malamiko” kaj “pardoni la malamikon”, sed ni devas diri ĉiam “pardoni al la malamiko lian kulpon” [FE 29.11]. La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj [FE 30.2]. Ekster tio el la diritaj vortoj ni povas ankoraŭ fari aliajn vortojn, … [FE 30.10]. Starante ekstere, li povis vidi nur la eksteran flankon de nia domo [FE 31.11]. Diplomatiiston oni povas ankaŭ nomi diplomato, sed fizikiston oni ne povas nomi fiziko, ĉar fiziko estas la nomo de la scienco mem [FE 32.3]. Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo [FE 33.2]. La nokto estis tiel malluma, ke ni nenion povis vidi eĉ antaŭ nia nazo [FE 33.4]. La tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon [FE 34.1]. Rakontu al mi vian malfeliĉon, ĉar eble mi povos helpi al vi [FE 41.5]. Mi kredeble ne povos veni al vi hodiaŭ, ĉar mi pensas, ke mi mem havos hodiaŭ gastojn [FE 41.8]. … ni ne povis atingi ian rezultaton, kaj ni disiris [FE 42.1]. En malbona vetero oni povas facile malvarmumi [FE 42.12]. — Ĉion, kio estas skribita en la lingvo internacia Esperanto, oni povas kompreni kun helpo de tiu ĉi vortaro [UV, enkonduko 1]. — Rim.: Kp. kapabl’, rajt’, sukces’. |
poz’ [OA 1] * poser (phot.) | pose | posieren | позировать | pozować. |
pozici’ [OA 1] * position | position | Lage | позиція | pozycja. |
pozitiv’ [OA 1] * positif | positive | positiv, bestimmt | позитивный | pozytywny. |
pra’ - primitiv, bis- | primordial, great- | ur- | пра- | pra-. — pra - bis-, arrière- | great-, primordial | ur- | пра- | pra- [FE 36]. — [AK] {en} great-, fore-, (rel. to ancestors and descendants). ● pranepo ― La filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj [FE 36.12]. |
praktik’ - pratique | practic | Praxis | практика | praktyka. — [AK] {en} practice (of a profession). |
pram’ - prame | prame | Prahm | паромъ | prom. {MAR} — [AK] bac | ferry-boat, praam. |
prav’ - qui a raison, qui est dans le vrai | right (to be in the right) | Recht habend | правый (напр. я правъ) | mający słuszność. |
precip’ - principalement, surtout | particularly | besonder, vorzüglich | преимущественно | szczególnie, przedewszystkiem. — precipe - principalement, surtout | particularly | besonders, vorzüglich | преимущественно | szczególnie [FE 34]. — [AK] преимущественно, особенно. — Tial la legantoj ne miru, ke ili trovos en la nacia traduko de diversaj vortoj en tiu ĉi libro (precipe en la angla parto) tute nekorektite tiujn samajn erarojn, kiuj sin trovis en la unua eldono de la « Universala Vortaro » [A 4.2]. ― Sur tiuj ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj [FE 34.15]. |
preciz’ - précis, juste | precise | genau, eben | точный | dokładny, ścisły. |
predik’ - prêcher | preach | predigen | проповѣдывать | kazać (mieć kazanie). {RELI} |
predikat’ - attribut | attribute | Prädikat | сказуемое | orzeczenie. {GRAM} — [AK] predicate (gram.) | orzeczenie (gram.). |
prefekt’ [OA 1] * préfet | prefect | Präfekt, Vorsteher | префектъ | prefekt. |
prefer’ - préférer | prefer | vorziehen | предпочитать | przekładać. — [AK] przekładać, woleć. |
prefikso - préfixe | prefix | Präfix | приставка | przybranka [FE 30, mankas en UV]. {GRAM} — Aldonante la prefikson „nen”, ni ricevas vortojn neajn: nenia, nenial, neniam, nenie, neniel, nenies, nenio, neniom, neniu [FE 30]. — prefiks’ [OA 1] préfixe | prefix | Präfix | префиксъ | przedrostek. — prefiks’ (1) {deklarita Fundamenta per} [OA 7]. |
preĝ’ - prier (Dieu) | pray | beten | молиться | modlić się. {RELI} — preĝ’ - prier | [angla mankas] | beten | молиться | modlić się [UV ej’]. — preĝi - prier (Dieu) | pray | beten | молиться | modlić się [FE 37]. — preĝi - prier | [angla mankas] | beten | молиться | modlić się [FE 13 ej’]. ― Preĝu al la Sankta Virgulino [FE 37.23]. ● preĝ’ej’ - église | [angla mankas] | Kirche | церковь | kościoł [UV ej’]. — preĝejo - église | [angla mankas] | Kirche | церковь | kościół [FE 13 ej’]. — ... la edziĝa soleno estos en la nova preĝejo, kaj la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj [FE 39.3]. La domo, en kiu oni lernas, estas lernejo, kaj la domo, en kiu oni preĝas, estas preĝejo [FE 40.12]. |
prelat’ [OA 1] * prelat | prélate | Prälat | прелатъ | prałat. {RELI} |
preleg/i. [OA 8] Fari kiel kompetentulo instruan aŭ klerigan paroladon pri sufiĉe grava temo. — A. to lecture; F. faire une conférence; G. einen Vortrag (Vorlesung) halten; H. tener una conferencia (lección, discurso) {2012: dar una conferencia}; I. fare una conferenza; P. fazer preleção. |
prelud’ [OA 1] prélude | prelude | Präludium, Vorspiel | прелюдія | preludjum. |
prem’ - presser, comprimer | press | drücken, pressen | давить | cisnąć, uciskać. |
premi’ - prime | premium, prize | Prämie | премія | premia. — [AK] prix (récompense), prime | prize, reward (subst.). |
premis-o [OA 2] |
pren’ - prendre | take | nehmen | брать | brać. — preni - prendre | take | nehmen | брать | brać [FE 15]. — ... ĉar tio ĉi estis feino, kiu prenis sur sin la formon de malriĉa vilaĝa virino, ... [FE 15.6]. Ŝi prenis la plej belan arĝentan vazon, kiu estis en la loĝejo [FE 19.4]. ... tio ĉi estis tiu sama feino, kiu prenis sur sin la formon kaj la vestojn de princino, [FE 19.5]. Mia opinio estas: prenu mem akvon, se vi volas trinki.” [FE 19.8]. Vortoj kunmetitaj estas kreataj per simpla kunligado de vortoj; oni prenas ordinare la purajn radikojn, sed, se la bonsoneco aŭ la klareco postulas, oni povas ankaŭ preni la tutan vorton, t. e. la radikon kune kun ĝia gramatika finiĝo [FE 27.5]. Hodiaŭ estas bela frosta vetero, tial mi prenos miajn glitilojn kaj iros gliti [FE 34.7]. Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo [FE 35.12]. En la kota vetero mia vesto forte malpuriĝis; tial mi prenis broson kaj purigis la veston [FE 39.1]. ● pren’o - levée | trick | Stich (Kartensp.) | взятка (въ картахъ) | lewa, wziątka. ● pren’il’ - tenailles | tongs | Zange | щипцы | szczypce. ● ĉirkaŭ’pren’ - embrasser | embrace | umarmen | обнимать | obejmować, ściskać [UV ĉirkaŭ]. ● part’o’pren’ - participer | participate | Theil nehmen | участвовать | przyjmować udział [UV part’]. |
prepar’ - préparer | prepare | bereiten, zubereiten | готовить | przygotowywać. |
prepozici’ - préposition | preposition | Vorwort, Präposition | предлогъ | przyimek. {GRAM} — prepozicio - préposition | preposition | Vorwort | предлогъ | przyimek [FE 27]. — Anstataŭ „la” oni povas ankaŭ diri „l’” (sed nur post prepozicio, kiu finiĝas per vokalo) [FE 27]. Ĉiuj prepozicioj per si mem postulas ĉiam nur la nominativon. Se ni iam post prepozicio uzas la akuzativon, la akuzativo tie dependas ne de la prepozicio, sed de aliaj kaŭzoj. ... tiel same ni ankaŭ diras: “la birdo flugis en la ĝardenon, sur la tablon”, kaj la vortoj „ĝardenon”, „tablon” staras tie ĉi en akuzativo ne ĉar la prepozicioj „en” kaj „sur” tion ĉi postulas, sed nur ĉar ni volis esprimi direkton ... en tiaj okazoj ni uzus la finiĝon „n” tute egale ĉu ia prepozicio starus aŭ ne. [FE 28]. Se ni bezonas uzi prepozicion kaj la senco ne montras al ni, kian prepozicion uzi, tiam ni povas uzi la komunan prepozicion „je”. Anstataŭ la vorto „je” ni povas ankaŭ uzi akuzativon sen prepozicio. [FE 29]. |
prerogativ-o [OA 2] |
pres’ - imprimer | print (vb.) | drucken, prägen | печатать | drukować. ● presata — ... tiuj ĉi arĥaismoj neniam estos elĵetitaj, sed ĉiam estos presataj en ĉiuj lernolibroj kaj vortaroj samtempe kun la formoj novaj ... [A 8.3]. ● represita — Havante la karakteron de fundamento, la tri verkoj represitaj en tiu ĉi libro devas antaŭ ĉio esti netuŝeblaj [A 4.1]. ● preseraro — Mi permesis al mi nur korekti la preserarojn [A 4.3]. |
preskaŭ - presque | almost | fast, beinahe | почти | prawie. |
preskrib/i. [OA 8] (pp leĝoj aŭ kuracistoj) Formale kaj aŭtoritate ordoni. — A. to prescribe F. prescrire, G. vorschreiben, verschreiben, H. prescribir, I. prescrivere, P. prescrever. |
prestiĝ/o. [OA 9] Bona reputacio: la Kongreso levos la prestiĝon de nia afero en la okuloj de la mondo; la kompanio perdis sian prestiĝon pro la trompo. prestiĝ/a. Havanta prestiĝon; donanta prestiĝon al la posedanto, ricevinto, faranto k.s.: prestiĝa universitato; prestiĝa verko; prestiĝa aŭto; prestiĝa premio; prestiĝa ago. |
pret’ - prêt, disposé | ready | fertig | готовый | gotowy. — [AK] fertig, bereit. |
pretekst’ - prétexte | pretext | Vorwand | предлогъ, отговорка | pretekst, wymówka. |
pretend’ - prétendre | pretend | Anspruch machen | претендовать | pretendować, rościć prawa do czego. — [AK] lay claim to | beanspruchen. |
preter - outre | beside, along | vorbei | мимо | mimo. — [AK] beyond, past, by | vorbei | mimo, obok. |
preterit-o (gr.) [OA 2] {GRAM} |
prez’ - prix | price | Preis | цѣна | cena. — [AK] prix (coût). |
prezent’ - présenter | present (vb.) | vorstellen | представлять | przedstawiać. — [AK] present (vb.), introduce (a person). ● prezentante — ... tiel ekzemple la vorto « frat’in’o », prezentante unu ideon, estas kunmetita el tri vortoj, el kiuj ĉiun oni devas serĉi aparte [UV, enkonduko 2]. ● re’prezent’ - représenter | represent | vertreten | быть представителемъ | reprezentować. |
prezid’ - présider | preside | den Vorsitz haben, präsidiren {de 1901: präsidieren} | предсѣдательствовать | prezydować. |
pri - sur, touchant, de | concerning, about | von, über | о, объ | o. — pri - sur, touchant, de | concerning, about | von, über | о, объ | o [FE 7]. — [AK] von, über, betreffs. ● pri’labor’ - labourer | elaborate, cultivate | bearbeiten | обработывать | obrabiać [UV labor’]. |
primitiv-a [OA 2] |
primol’ - primevère | primrose | Schlüsselblume | баранчикъ (растеніе) | pierwiosnek {BOT}. — [AK] первоцвет, баранчик. |
princ’ - prince, souverain | prince | Fürst, Prinz | принцъ, князь | książe. — princo - prince | prince | Fürst, Prinz | принцъ, князь | książe [FE 19]. — Apenaŭ ŝi venis al la fonto, ŝi vidis unu sinjorinon, tre riĉe vestitan, kiu eliris el la arbaro kaj petis de ŝi trinki (tio ĉi estis tiu sama feino, kiu prenis sur sin la formon kaj la vestojn de princino, por vidi, kiel granda estos la malboneco de tiu ĉi knabino) [FE 19.5]. |
princip’ – [A, mankas en UV]. Tiun ĉi tre gravan principon la esperantistoj volu ĉiam bone memori kaj kontraŭ la ektuŝo de tiu ĉi principo ili volu ĉiam energie batali, ĉar la momento, en kiu ni ektuŝus tiun principon, estus la komenco de nia morto [A 1.5]. Mi montris en principo, kiamaniere la severa netuŝebleco de la « Fundamento » gardos ĉiam la unuecon de nia lingvo, ... [A 9.1]. — princip’ [OA 1] * principe | principle | Prinzip, Grundsatz | принципъ | zasada. — princip’ (1) {deklarita Fundamenta per} [OA 7]. |
printemp’ - printemps | spring time | Frühling | весна | wiosna. — printempo - printemps | spring time | Frühling | весна | wiosna [FE 39]. — [AK] springtime. — Prin-tém-po [FE 2] — En la printempo la glacio kaj la neĝo fluidiĝas [FE 39.8]. — [DL 1888] La printempa suno fluidigis la neĝon kaj la glacion [DL 13.2]. |
prior-o (ekl.) [OA 2] {EKL} |
prism’ [OA 1] prisme | prism | Prisma | призма | pryzmat. |
privat’ - privé, particulier | private | privat | частный | prywatny. |
privilegi’ - privilège | privilege | Vorrecht | привиллегія | przywilej. |
pro - à cause de, pour | for the sake of | um ― willen, wegen | ради | dla. — pro - à cause de, pour | for the sake of | wegen | ради | dla [FE 21]. — [AK] ради, из-за | z powodu, dla. |
Probabl’ [OA 3.2] probable | probable | mutmasslich, wahrscheinlich | probable | provavel | probabile | prawdopodobwy. |
problem’ [OA 1] * problème | problem | Problem, Aufgabe | задача, вопросъ | zadanie, zagadnienie. |
Proced’ [OA 3.1] to proceed | procéder | verfahren | proceder | proceder | procedere | --- {pola traduko mankas}. |
procedur-o [OA 2] |
pro’cent’ - intérêt, pour cent | per cent | Procent | процентъ | procent, odsetka. ● pro’cent’eg’ - usure | usury | Wucher | лихоимство | lichwa. |
proces’ - procès | lawsuit, process | Process {de 1901: Prozess} | процесъ | proces, sprawa. — [AK] процесс. — Pro-cé-so [FE 2]. |
procesi’ [OA 1] * procession | procession | Prozession | процессія | procesja. |
produkt’ - produite | produce | erzeugen | производить | produkować. |
Profan’ [OA 3.2] profane | profane | Profan | profano | profano | profano | --- {pola traduko mankas}. |
profesi’ - profession | profession | Profession, Gewerbe | профессія, занятіе | profesya. — [AK] Beruf, Gewerbe. |
profesor’ [OA 1] * professeur | professor | Professor | профессоръ | profesor. |
profet’ - prophète | prophet | Prophet | пророкъ | prorok. {RELI} |
profil’ [OA 1] profil | profile | Profil | | profil. |
profit’ - profiter | profit, gain | gewinnen, Nutzen ziehen | имѣть барышъ | mieć kozyść. — [AK] иметь барыш, воспользоваться | mieć korzyść, zyskać. |
profund’ - profond | deep | tief | глубокій | głęboki. |
prognoz’ [OA 1] pronostic | prognosis | Prognose | прогнозъ | prognoza. |
program’ [OA 1] * programme | programme | Programm | программа | program. |
progres’ - avancer | advance, progress | fortschreiten | прогрессировать | postępować. — [AK] robić postępy. |
projekci’ [OA 1] * projection | projection | Projektion | проекція | projekcja. |
projekto - projet | project | Entwurf | проектъ | projekt [FE 25, mankas en UV]. Laŭ la projekto de la inĝenieroj tiu ĉi fervojo estas konstruota en la daŭro de du jaroj; sed mi pensas, ke ĝi estos konstruata pli ol tri jarojn [FE 25]. — projekt-o [OA 2] project {pres-eraro, legu: projet} | project | Entwurf, Plan. — projekt’ (2) {deklarita Fundamenta per} [OA 7]. |
proklam’ - proclamer | proclaim | proklamiren {de 1901: proklamieren} | прокламировать | proklamować. — [AK] оглашать, провозглашать, обнародовать. |
prokrast’ - remettre, retarder | delay, retard | aufschieben, verzögern | отстрочивать | prolongować. — [AK] delay, defer | отсрочивать, откладывать | odkładać, zwłóczyć. |
proksim’ - proche, près de | near | nahe | близкій | blizki. — proksima - proche, près de | near | nahe | близкій | blizki [FE 13]. — La malfeliĉa infano forkuris kaj kaŝis sin en la plej proksima arbaro [FE 21.6]. Aldonante al la vortoj montraj la vorton „ĉi”, ni ricevas montron pli proksiman [FE 30.7]; ekzemple: tiu (pli malproksima), tiu ĉi (aŭ ĉi tiu) (pli proksima); tie (malproksime), tie ĉi aŭ ĉi tie (proksime) [FE 30.8]. ● proksime - ... ekzemple: tiu (pli malproksima), tiu ĉi (aŭ ĉi tiu) (pli proksima); tie (malproksime), tie ĉi aŭ ĉi tie (proksime) [FE 30.8]. ● malproksima - Inter aliaj aferoj tiu ĉi malfeliĉa infano devis du fojojn en ĉiu tago iri ĉerpi akvon en tre malproksima loko kaj alporti domen plenan grandan kruĉon [FE 13.3]. ... ekzemple: tiu (pli malproksima), tiu ĉi (aŭ ĉi tiu) (pli proksima); tie (malproksime), tie ĉi aŭ ĉi tie (proksime) [FE 30.8]. ● malproksime - ekzemple: tiu (pli malproksima), tiu ĉi (aŭ ĉi tiu) (pli proksima); tie (malproksime), tie ĉi aŭ ĉi tie (proksime) [FE 30.8]. |
prolet/o. [OA 8] Moderna formo de: proletario. — A. proletarian, F. prolétaire, G. Proletarier, (Prolet), H. proletario, I. proletario, P. proletário. — [OA 8] II.A.3. Estas oficialigitaj la novaj formoj buĝeto kaj proleto apud la jam oficialaj budĝeto kaj proletario. |
Proletari’ [OA 3.2] proletarian | prolétaire | Proletarier | proletario | proletario | proletario | proletarjusz. — [OA 8] II.A.3. Estas oficialigitaj la novaj formoj buĝeto kaj proleto apud la jam oficialaj budĝeto kaj proletario. |
prolog’ [OA 1] * prologue | prologue | Prolog | прологъ | prolog. |
promen’ - se promener | walk, promenade | spazieren | прогуливаться | spacerować. — promeni - se promener | walk, promenade | spazieren | прогуливаться | spacerować [FE 12]. — [AK] to walk, promenade. — Li promenas kun tri hundoj [FE 12.3]. Tiuj ĉi du amikoj promenas ĉiam duope [FE 14.13]. En varmega tago mi amas promeni en arbaro [FE 34.11]. ● promenante ― Promenante sur la strato, mi falis [FE 22.2]. ... unu tagon, promenante apud la reloj de fervojo, li falis sub la radojn de veturanta vagonaro kaj mortiĝis [FE 39.11]. |
promes’ - promettre | promise | versprechen | обѣщать | obiecywać. |
promontor’ - promontoire, cap | promontory, cape | Vorgebirge | мысъ | przedgórze. {GEO} — [AK] przylądek. |
pronom’ - pronom | pronoun | Fürwort | мѣстоименіе | zaimek. {GRAM} — pronomo - pronom | pronoun | Fürwort | мѣстоименіе | zaimek [FE 30]. ― La montritajn naŭ vortojn ni konsilas bone ellerni, ĉar el ili ĉiu povas jam fari al si grandan serion da aliaj pronomoj kaj adverboj [FE 30.2]. |
Prononc’ [OA 3.1] to pronounce | prononcer | aussprechen | pronunciar | pronunciar | pronunziare | --- {pola traduko mankas}. |
propagand’ [OA 1] propagande | propaganda | Propaganda | пропаганда | propaganda. |
propon’ - proposer, offrir | propose, suggest | vorschlagen | предлагать | proponować. |
proporci’ [OA 1] proportion | proportion | Proportion | пропорція | proporcja. |
propozici-o [OA 2] (gram.) proposition | sentence | Satz (gefüge) {GRAM} |
propr’ - propre (à soi) | own (one’s own) | eigen | собственный | własny. — propra - propre (à soi) | own (one’s own) | eigen | собственный | własny [FE 23]. — … ŝi fariĝis tiel malaminda, ke ŝia propra patrino ŝin forpelis de si; … [FE 23.4]. … rusoj aŭ poloj, kiuj ne scias alian lingvon krom sia propra … [FE 27.3]. Timulo timas eĉ sian propran ombron [FE 37.21]. |
prospekt’ [OA 1] prospectus | prospectus | Prospekt | проспектъ (объявленіе) | prospekt. |
prosper’ - réussir | prosper | gelingen | удаваться | udać się. — [AK] to succeed in | glücken, gedeihen | udać się, powodzić się. |
prostat/o. [OA 9] Glando de viro kaj de multaj vir-mamuloj, troviĝanta ĉe la veziko, kaj produktanta parton de la sperma likvo. |
prostitu-i (trans.) [OA 2] |
protagonist-o [OA 2] |
protein/o. [OA 9] Substanco, kiu estas (apud sukeroj kaj grasoj) ĉefkonsistaĵo de ĉiuj vivaĵoj, kaj grava parto de la manĝaĵoj de homoj kaj bestoj, konsistanta precipe el karbono, oksigeno, azoto, hidrogeno kaj sulfuro: ovoblankaĵo enhavas proteinojn kaj akvon. |
protekt’ [OA 1] * protéger | protect, patronise | beschützen | покровительствовать | protegować, bronić. |
protektorat-o [OA 2] |
protest’ [OA 1] * protester | protest | protestieren | протестовать | protestować. |
protokol’ [OA 1] protocole | minutes of proceedings | Protokoll | протоколъ | protokoł. |
prototip-o [OA 2] |
prov’ - essayer | attempt, trial | versuchen, probiren {de 1901: probieren} | пробовать | próbować. — [AK] essayer, éprouver | attempt, try to | испытывать, пробовать. |
proverb’ - proverbe | proverb | Sprichwort | пословица | przysłowie. |
Providenc’ [OA 1] * Providence | Providence | Vorsehung | Провидѣніе | Opatrzność. |
|
Vortaro Oficiala - P 3: pistako - portalo
-
Legu la enkondukon pri la Vortaro Oficiala.
-
14 Jan 2013
Vortaro Oficiala - P 5: provinc' - putr'
-
Legu la enkondukon pri la Vortaro Oficiala.
-
14 Jan 2013
See all articles...
Authorizations, license
-
Visible by: Everyone (public). -
All rights reserved
-
446 visits
Vortaro Oficiala - P 4: portero - Providenco
Legu la enkondukon pri la Vortaro Oficiala.
Jump to top
RSS feed- Latest comments - Subscribe to the feed of comments related to this post
- ipernity © 2007-2025
- Help & Contact
|
Club news
|
About ipernity
|
History |
ipernity Club & Prices |
Guide of good conduct
Donate | Group guidelines | Privacy policy | Terms of use | Statutes | In memoria -
Facebook
Twitter
Sign-in to write a comment.