Hodiaŭ mi telefonis kun kolego en Vieno. Subite li uzis la vorton unmündig (neplenaĝa).

- Kio? Ĉu vi povas ripeti?

- He? Nu, unmündig, kompreneble - li ripetis en sia ĉarma onda akĉento viena.

- Ach so! - mi raŭke prusis.

Kiam mi remetis la aŭskultilon sur la aparaton, en mia menso ekformiĝis bildo de saĝa, afabla profesoro japana, kies prelegojn mi vizitis antaŭ multaj jaroj. Li mirinde bone parolis la germanan, tamen kun facile aŭskultebla melodio de Vieno, ĉar tie li lernis ĝin. Krome en liaj lecionoj daŭre iuj Rauchfangkehrer stumplis en Stiegenhaus, akcidentoj, kiujn miavilaĝe oni priskribus per Schornsteinfeger kaj Treppenhaus (kamen-purigistoj en ŝtuparejo). Kiam la memoro estis fariĝinta tute klara, mia iama instruisto rigardis min rekte en la okuloj.

- Zamenhof studis en Vieno, Bernardo, ne en Berlino - li trankvile kaj enigmo-vizaĝe diris.

- Eh ..., aligato, sinjoro profesoro - mi murmuris, sed li jam estis for.

Jes, en Vieno, do. Tie de post 1812 ĝis hodiaŭ validas la Ĝenerala Civila Kodo (ABGB). Kaj ĝi ankaŭ validis en tiuj partoj de nuntempa Polando, kiu apartenis al la Habsburga Monarkio ekde 1772 kaj 1795. Eĉ pli: Ĝi restis valida leĝo en Polando ĝis 1965! § 21 ABGB 1812 difinas

  • Kinder: homoj malpli aĝaj ol 7 jaroj
  • Unmündige: homoj malpli aĝaj ol 14 jaroj
  • Minderjährige: homoj malpli aĝaj ol 24 jaroj

Nuntempe Minderjährige laŭ ABGB estas homoj malpli aĝaj ol 18 jaroj, Unmündige malpli aĝaj ol 14 jaroj. Sed ĝis nun la termino mündig ekzistas en la aŭstra (kaj svisa) leĝoj, sed ne en la germana [1]. Nu, Zamenhof ne estis juristo kaj certe ne volis imiti la sistemon de la aŭstra ABGB per plen'aĝ'. Sed ja la termino mündig estis ankoraŭ aktuala termino en la 1890-aj jaroj - se ne en Germanio, ja en la germana de Aŭstrio!

Uf! Ek, ni do relegu la germanan de la Fundamento, ĉu ni eble trovos pliajn aŭstrismojn. Ĉu "selbander" vere estis ĝenerale arkaa jam fine de la 19-a jarcento aŭ arkaa nur en Germanio, tamen ne jam en Aŭstrio? Kaj kion pri vezir' Vezier? Ĉu arkaismo aŭ aŭstra lingvo-uzo?

Rezoninte ĝis ĉi tie, mi komprenis, kial mia ŝatata japana profesoro rigardis min tiel enigmo-vizaĝe ... kaj kial li malaperis tiel rapide. Kiu helpos al mi nun?

-----

[1] Escepto estas nur la titolo de § 1303 BGB: "Ehemündigkeit".