Dum jarmiloj, la popoloj ne povis scii, kio vere okazas, eĉ en najbara lando. Regantoj kaŝis sian veran vizaĝon kaj trompis siajn popolojn. Por deturni de si mem la rigardon de la popolo, ili inventis eksteran malamikon kontraŭ kiu ili strebis okazigi militojn. Tiel, la trompitaj popoloj fariĝis solidararaj de siaj propraj ekspluatistoj kaj perfiduloj. Tio plue ekzistas. La oficiala historio estas ofte mensoga. La vera patrio de multaj gvidantoj estas ilia(j) bankkonto(j). Tutmonde disvastiĝas konscio pri korupteco de regpovoj, inkluzive nun en la arabaj landoj.
Sopiro al paco kaj sekureco ekzistas sine de ĉiu popolo. Financaj kaj materialaj rimedoj ekzistas nun por certigi decan vivon al la tuta homaro. La popoloj dediĉu siajn fortojn kaj inteligenteco al konstrua kunlaboro kaj reciproka interhelpo, kaj ne al militpreparado. Sed la lingva obstaklo estas grava malhelpo. Lingva interkompreniĝo inter la popoloj estas nun nepraĵo.
Homa konscio kaj sento pri homa interhelpo, sen distingo de nacieco, raso, religio aŭ filozofio, aperas kaj plifortiĝas, kiam okazas granda katastrofo ie ajn en la mondo. Zamenhof konsciis pri tio jam en la dua parto de la 19a jarcento. Lia donaco al la mondo, en 1887, sub formo de internacia lingvo, celis ĝuste ebligi justan, demokratan kaj efikan interrilaton inter la popoloj. La Internacia Lingvo "Esperanto", kiun li proponis al la homaro, transpasis la plej danĝerajn obstaklojn, kiujn starigis kontraŭ ĝi totalismaj, imperiistaj, ekspansiistaj kaj koloniistaj reĝimoj de la 20a jarcento.
Japanio estas unu el la landoj, kiuj plej multe suferas pro trudo de la angla en la rolo de internacia lingvo. Necesas rememorigi, ke Japanio estis inter la landoj, kiuj frue kaj plej kuraĝe montris ke uzado de Esperanto en internaciaj rilatoj estas ebla ne nur por ordinaraj civitanoj, sed ankaŭ por sciencistoj, ekzemple Oishi Wasaburo, kiu plej unue priskribis la ĵetfluojn ("Jet Streams") en la Internacia Lingvo, aŭ por aliaj rilatoj, ekzemple Inazô Nitobe, iama vic-sekretario de la Ligo de Nacioj, aŭ la japana-ĉina heroino Hasegawa Teru ("Verda Majo"). Japanio povas rekonkeri tiun pozicion kaj forte kontribui al malfermo de justa, ekonomia kaj praktika vojo en la internaciaj lingvaj rilatoj. Ankaŭ per avangarda teknologio, Japanio kaj aliaj aziaj landoj povas kontribui al plibonigo de aŭtomataj traduksistemoj de la japana kaj de aziaj lingvoj al okcidentaj pere de Esperanto.
Fine, la rolo de virinoj estas grava. Tion bone demonstras la pli ofta atribuo de meritita Nobel-premio pri paco al kuraĝaj virinoj* , kaj la virinaj asocioj de Hiroŝimo, kiuj subtenas homamajn iniciatojn per Esperanto okaze de la Internacia Virina Tago.
*
- 1905: Bertha von Suttner, Aŭstrio
- 1931: Jane Addams, Usono
- 1946: Emily Greene Balch, Usono
- 1976: Betty Williams, Nord-Irlando
- 1976: Mairead Corrigan, Nord-Irlando
- 1979: Patrino Teresa, Barato
- 1982: Alva Myrdal, Svedio
- 1991: Aung San Suu Kyi, Birmo
- 1992: Rigoberta Menchú, Gvatemalo
- 1997: Jody Williams, Usono
- 2003: شیرین عبادی (Ŝirin Ebadi), Irano
- 2004: Wangari Maathai, Kenjo
Sign-in to write a comment.