http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/registaro-sur-kio-bazigas-la-kulturo.html

(eltiraĵo el ĉapitro 11/9 de la romano "Registaro" de B.Traven)






La kulturo de la homa socio baziĝas ne sur la giganta scio de unuopaj homoj ĉirkaŭataj de centmiloj de nesciantaj kaj needukitaj homoj, sed vere alta kulturo formiĝas nur per la ĉiama interŝanĝo de ideoj kaj pensoj de centmiloj de homoj, kiuj havas same altan bazan edukitecon kaj pro tio povas pli facile reciproke komprenigi sin rilate al siaj ideoj kaj pensoj. Ĉar ĉiu unuopa homo, egale de kiu ajn raso aŭ deveno, foje survojigite, kapablas evoluigi pensojn kaj ideojn, kiuj laŭ sia speco vere estas originaj kaj novaj. Tie, kie la formado de la spirito kaj la disciplinado de la inteligenteco estas la privilegio kaj negoco de kasto, tiu de la profesiaj spiritaj boksistoj, kiuj fordonas de siaj trezoroj la varon nur al aliaj privilegiitoj, ladujope kaj kestope, jen kovriĝas la fontoj de ĉiam denova fekundigo de la homa spirito per sablo, ĉar la privilegiitaj spiritaj akrobatoj rifuzas ideojn, kiuj devenas de neprivilegiitoj, ja devas rifuzi tiujn ideojn, ĉar ili endanĝerigas ties privilegiojn kaj ties socian rangon.