RSEB estis fondita en 1908 mallonge post la sukcesa 4-a Universala Kongreso tiujara en Dresdeno. Komence de 1918 – dum la lastaj monatoj de la unua mondmilito - ĝiaj libroj transiris al la administrado de la Saksa Esperanto-Instituto. La Instituto kaj la biblioteko troviĝis en Lepsiko, Johannisplatz 3, I. Mallonge poste en 1922 el la Saksa Esperanto-Instituto fariĝis la Esperanto-Instituto por la Germana Regno. Post 1933 dum la nazia epoko, la biblioteko lastmomente en 1936 estis savita de detruo, ĉar ĝiaj intertempe 2000 libroj estis donitaj al la Prusa Ŝtata Biblioteko en Berlino. Post 1945 ĝi pro tio estis en la sovete okupita sektoro de la urbo (ĉe la bulevardo „Unter den Linden“), poste pli-malpli neakirebla en GDR, kie Esperanto estis fakte malpermesita de 1949 ĝis ĉ 1965. Tio, kio restis el la frua kolekto hodiaŭ estas serĉebla per la reta katalogo de la Ŝtata Biblioteko Berlino - Prusa Kultura Heredaĵo.
En la okcidenta parto de Germanio en 1948 estis refondita Germana Esperanto-Instituto (GEI), kiu daŭrigis la tradicion de la Esperanto-Instituto por la Germana Regno kaj ekstarigis novan propran bibliotekon, kiu hodiaŭ troviĝas en la malgranda sudgermana urbo Aalen. Ulrich Lins iom spuris la historion de la iama Saksa Esperanto-Instituto, vd. la apudan german-lingvan broŝuron de GEI.
Verkis la libro-katalogon de 1918 Johnnes Dietterle, konata precipe pro sia kolekto „Originala Verkaro“ de L.L. Zamenhof (1929). En la sama GEI-broŝuro Hans-Burkhard Dietterle, nepo de Johannes Dietterle raportas pri ties vivo kaj profunda rezignacio post 1933, kiam lia multjara penado iom post iom perdiĝis sub la nova reĝimo.
Mia ekzemplero de la katalogo neniel malkovras, al kiu ĝi apartenis antaŭe. Neniun manskribitan noton, aŭtografon aŭ ekslibrison ĝi enhavas. Nur la titolon iu ĝisdatigis: Per energia streko per blua krajono iam post la novembra revolucio fariĝis el la Reĝa Saksa Esperanto-Biblioteko simpla Saksa Esperanto-Biblioteko. Unu monaton nur la titolo estis ĝusta. Figurasence la biblioteko tamen restis reĝa ĝis hodiaŭ - unu el la gravaj, fruaj kolektoj de Esperantujo.
Sign-in to write a comment.