Por sinjoro Wells “'konciza' signifas multe da kapvortoj, malmulte da derivaĵoj, kunmetaĵoj kaj tradukoj, neniom da ekzemploj". Mankas do ĉio, kio faras el vortlisto vortaron, precipe do disambiguigo de multsencaj vortoj, frazeologio, eĉ indikoj pri fakoj. Senigite de ĉiu kunteksto restas "nudaj" enskriboj kiel "tram/o tram", similaj kiel la malnovaj simplaj listoj ĉeĥaj ("tramo tramvaj") ĉi-dekstre. Nek la usonan "streetcar", nek la britan "tramway" la listo mencias. Ĉar multaj anglaj vortoj havas multajn sencojn, tiel ekestas kuriozaj "traduko-pelmeloj", kiel montras la ekzemplo de "fit":
fit sana, (korpe) trejnita; deca, taŭga; kapabla, preta; (bone) sidi, taŭgi, esti laŭmezura; adapti; fiks-i tr, munt-i tr, -iĝi; ekipi; (epilepsia) atako; ~ for purpose celtaŭga; ~ for work laborkapabla
Nu, ni esperu, ke anglalingvaj esperantistoj scios selekti la ĝustan esperantan vorton inter tiom da eblecoj, laŭ la situacio.
Ĉar sinjoro Wells celas "multe da kapvortoj" li planas registri ekzemple la transskribon de "acai" al la esperanta alfabeto (asaio, iu brazil-devena frukto), kio laŭ ni estas tute en ordo, vidu la kajpirinjo-diskuton. Ni tamen vidu, ĉu la leganto ekscios pli ol "acai asaio", kio sola probable por multaj ne estas tre helpa. En la reta nepala vortaro de Razeno la manko de iaj klarigoj estas mildigita per aldonoj de ŝaltilo al Vikipedio kaj Reta Vortaro. Pro tio sufiĉas klako al la simbolo por Vikipedio por ekscii, pri kiu frukto precize temas. En la rusa estas simila solvo. Kiel estos ĉe Wells?
La blogo mem - kiel dirite - ofte estas interesa. Ĝenas tamen, ke sinjoro Wells, kiu ja ankaŭ estas prezidanto de la Akademio de Esperanto, ne scipovas reteni sin de populisma moda PIV-draŝado. Jen li tre forte kritikas iun tute randan aspekton kiel la "balaston" de laŝto (iu malnova brita mezurunuo, last). En la konkludo certe ĝusta observo, sed de la prezidanto de l' Akademio de Esperanto mi atendas iom pli da indulgo kaj suvereneco pri tiaj efemeraj punktetoj. Kaj precipe mi atendas taŭgajn traduk-proponojn: "last last-a, -e; daŭri; ŝuformilo". Eĉ ĉe la rekorda nano, la poŝa Edinburg-vortaro (1915-1969) de antaŭ preskaŭ 90 jaroj, oni sentas sin pli gvidita: "last, lasta; fina; botoŝtipo; daŭri; resti freŝa" - por eĉ ne paroli pri la (relative granda) vortaro de Rhodes de 1908.
Tute neadekvata tiu sinteno fariĝas, se ĝi baziĝas sur evidenta nescio, kontrolebla en eĉ ne kvin minutoj. Sinjoro Wells vipas "ĉarelon", demandante "[k]ial, pro Dio, PIV2 [li ŝajne celas PIV 2002] kreis por ni ĉarel/o — novan radikon, tute ne internacian vorton laŭ la 15-a Regulo, nebezonatan balastaĵon?". La aserto, ke PIV 2002 aŭ 2005 "kreis" ĝin, evidente estas malĝusta. Ĝi jam troviĝas en la granda vortaro sveda-esperanta de Vilborg de 1992 kun ĉ. 50.000 kapvortoj, konsultebla eĉ en la reto ("truck ĉarelo, traktoreto"), poste en la vortaro Esperanto-persa de Azari de 2000, ambaŭ aperintaj antaŭ PIV 2002 kaj certe ankoraŭ en pliaj antaŭaj vortaroj. La nova PIV do ne "kreis" ĝin, sed registris ĝin. Kaj nun ĝi troviĝas en la vortaro Esperanto-japana de 2006, en la Esperanto-nederlanda de de Smedt 2004, en la Amika Vortaro hispana-Esperanto kaj Esperanto-hispana de 2007 ktp. ktp. Ne temas pri franca "komploto", sed eble pri sveda-persa. Kompreneble oni povas preferi "levĉaro" al "ĉarelo" (same kompreneble ankaŭ ekzistas bonaj kialoj por "ĉarelo"), sed kial, "pro Dio", tiu laŭta gagado ("Karaj orientlingvanoj, ne sekvu blinde la stultajn elpensaĵojn de okcidentaj vortaristoj!") per malĝustaj asertoj, se oni evidente ne havas superrigardon.
Pli da moderigo kaj sin reteno decus al la prezidanto de la Akademio fine ankaŭ pro la ĉarma grupeto de kelkaj inter la "followers" de la blogo. La komentoj de multaj (ne ĉiuj) inter ili simple estas har-starige sen- kaj subnivela. Masoistoj ĝuos mem eltrovi la plej grandajn stultaĵojn, bazitajn sur profunda nescio, sed des pli firma konvinkiĝo pri tio kaj jeno.
Nu, la laboroj pri la vortlistoj ŝajne bone kaj gaje progresas kaj ni povas esperi iam disponigi pri relative sensignifa "konciza vortaro", kun "ĉ. 10 mil E-radikoj, 20 mil anglaj vortoj, sed ... tradukekvivalentoj ... mimumumaj, laŭeble eĉ unuvortaj".
Sign-in to write a comment.